Öksürük Otu
(Tussilago farfara)
, yöresel olarak , farfaraotu , kavalak , sulandıkotu adlarıyla da
anılır . Çayırlarımız ve bayırlarımızda daha hiçbir bahar yesili
görünmeden , ilkbahar baslangıcında öksürükotu, tüm bitkilerden
önce , sarı çiçeklerini açmaya başlar . Çiçek durumları yapraklardan önce
(Mart-Nisan) meydana gelir . 8-15 cm çapında , kalp biçiminde ve uzun
saplı yaprakları vardır . Üst yüz koyu yesil , alt yüz ise sık ve beyaz
renkli tüylerle örtülüdür .
Hemen hemen kokusuz ve acı lezzetlidir . Glikozit içermektedir . Nemli
yerlerde , çıplak bayırlarda , çakıllı zeminlerde , islenmemis tarlalarda
, mezbeleliklerde , yapraklardan önce çıkmıs çiçekler öbek öbek görülür .
Arılar ve böcekler ilk gıdalarını onlardan alırlar . Bitki yalnızca
balçıklı ve killi topraklarda
yetisir . Onun , killi ve balçıklı toprakların bir belirtisi oldugu rahatça söylenebilir . Bitkinin ,
kıs stoku için toplayacagımız organı çiçekleridir
.
Balgam söktürücü ve dagıtıcı özellikleri
ile onu , bronsit , gırtlak ve agız boslugu nezlesi , bronsiyal astım
ve zatülcenpte ve hatta baslangıç dönemindeki akciger tüberkülozunda büyük bir
basarıyla kullanabiliriz . Uzun süreli öksürüklerde , ve
ıztırap verici ses
kısıklıklarında , gün boyunca sık sık , balla tatlandırılmıs öksürük otu çayı içilmelidir . Daha sonraları ,
Mayıs'ta , üstleri yesil ve altları gümüs rengindeki keçeli yaprakları
çıkmaya basladıgında , C vitamini içerdikleri için , onları çorbalarda ,
maydanoz yerine ve ilkbahar
salatalarında kullanabiliriz . Daha sonra , yapraklar çiçeklerden daha çok
etkili madde içermeye basladıgında , ayrıca da çiçek-yaprak harmanı yapmak
için onları toplarız . Yıkanıp lapa haline getirilen yapraklar gögüs üstüne
yatırıldıgında , her tür akciger hastalıklarında , yılancıkta ,
morararak sismis doku yaralanmalarında bile yardım eder . Bu lapa
ekstrelerinin etkisi sasırtıcıdır . Öksürükotu kaynama suyuyla yapılan
kompresler , yılancık çıbanlarında kullanılır . Öksürükotu çiçek
veya yaprak bugusu , krizli ve bogucu soluk alma zorlukları ile
birlikte görülen kronik bronsitlerde gün boyunca pek çok kere
solunmalıdır . Çok kısa sürede büyük rahatlama görülecektir . Sisen
ayaklarınıza sık sık , bitkinin kaynama suyuyla hazırlanan ayak
banyoları yapınız . Öksürükotu
yapraklarından hazırlayabileceginiz bir surup , akciger
rahatsızlıklarında ve bronsiyal nezlelerde kendini en iyi biçimde
kanıtlar . Bir toprak kaba sırayla , bir sıra yaprak , bir sıra ham
seker kap dolana kadar dösenir . Kabın agzı iki veya üç kat saglam
parsömen kagıdı ile örtülüp sıkıca baglanır ve bahçenin ayak altı olmayan
bir kösesine kazılan çukura koyulur . Üstüne bir tahta kapak koyulduktan
sonra , hepsi toprakla örtülür . Bu durmda hiç degismeyen sıcaklık ,
mayalanma olayını baslatır . 8 hafta sonra kap yerinden çıkarılarak , elde edilmis olan
surup bir veya iki kere kaynatılır . Soguduktan sonra , genis bogazlı cam
kaplara doldurulur . Bu surup kıs ve grip zamanları için en etkili
koruyucunuz olacaktır . Kasık ölçüsüyle kullanılır . Astım
rahatsızlıklarında , sürekli bronsitlerde ve sigara zararlarında , ilkbaharda
bitkinin taze sıkılmıs öz suyundan bir tatlı kasıgı , bir tas et suyuna
veya sıcak süte karıstırılarak alındıgında , olaganüstü yardımlar saglar .
Filibit hastalıgında ,ezilmiş
taze yapraklar rema ile karıstırılır ve elde edilen
bu kütle , iltihaplı bölgeye sürüldükten sonra , bir bezle hafifçe
baglanır . taze sıklmıs bitki özsuyu kulaga damlatıldıgında ,
kulak agrılarını
geçirir .
Çay hazırlamak : Dolu bir tatlı kasıgı ince kıyılmıs çiçek (sonraları yaprak-çiçek karışımı , orta boy bir su bardagı dolusu kaynar suyla haslanır , 4-5 dakika demlendikten sonra süzülür . Yukarıda tarif edilen sekilde içilir .
lapa kompresi : Taze yapraklar , iyice kaynadıktan
sonra merdane ile ezilir ve hasta bölgeye uygulanır . Sıcak kalması için ,
kompresin üstü iyice örtülmelidir .
Buğu tedavisi
: Bir yemek kasıgı dolusu çiçek yaprak haslanır ve bugusu
bir örtünün altında solunur . Gün boyunca yinelenmelidir . Ayak banyoları
: Ikı avuç dolusu bitki yapragı , yeteri kadar suda haslanır ve demlenmesi
için kısaca beklenir . Banyo süresi 20 dakikadır .
taze bitki öz suyu : Yıkanmıs taze yapraklar , ince kıyılarak , nemli durumdayken mikserde sıktırılır .
Öksürük çayı : Eger balgam söktürücü bir öksürük çayı hazırlamak istiyorsanız , öksürükotu yapraklarını ve çiçeklerini , sığırkuyruğu çiçekleri , ciğerotu veDar yapraklı sinirli ot yaprakları ile , ince kıyılmıs olarak , esit oranda harmanlayınız . Bu karısımdan 1 tatlı kasıgı dolusu bitki , orta boy bir su bardagı dolusu kaynar suyla haslanır ve 4-5 dakika demlendikten sonra süzülür . Bu çaydan günde 3 bardak , balla tatlandırılarak , sıcak sıcak ve yudumlanarak içilir .